| |
|
|
Fort 50 1/2 W Kosocice powstał w latach
1897 - 1899.
(Do obrony południowo - wschodniego narożnika
Twierdzy Kraków, na zakończniu grzbietu ciągnącego
się od Rajska, stąd już stromo spadającego
na południe i na wschód w dolinę rzeczki Malinówki,
pod wspólnym numerem 50 1/2 na styku południowego
i wschodniego frontu Twierdzy Kraków wybudowano
grupę dwóch mocno zróżnicowanych obiektów:
Fort 50 1/2 W - Zachód - Kosocice, oraz leżący w odległości około 200
m Fort 50 1/2 O - Wschód - Barycz)
Projektantem Fortu 50 1/2 W Kosocice był Emil Gołogórski;
on też prawdopodobnie projektował cały zespół.
Ta opozycja skali założenia i siły ognia rysuje
się w interpretacji jako rozłożenie wzorca
na dwa modele, stosowane odpowiednio do potrzeb.
Fort 50 1/2 W Kosocice: leżący na
południowym skłonie grzbietu, zwrócony czołem
na południe Fort ten, to typowy mały fort
pancerny o półkolistym narysie, z dwoma wieżami
pancernymi z 8 cm armatami wz. 1894 oraz
jedną wieżą obserwacyjną.
(W latach 1892 - 1899 zakłady Skody produkowały
seryjnie wieże - lawety pancerne pod 8 cm
armaty M.94; zasadniczym celem wprowadzenia
artyleryjskich wież pancernych było osłonięcie
działa z obsługą przed skutkami nieprzyjacielskiego
ostrzału, wraz z zapewnieniem możliwości operacji
ogniem w sektorze kąta pełnego; celny pocisk
o energii niezdolnej do przebicia pancerza
mógł jednak uszkodzić wieżę czasowo np. na
wskutek wstrząsu lub trwale np. przy trafieniu
w strzelnicę)
Koszary Fortu obecnie schowane są za cmentarzem,
ukryte za wałami, niewidoczne z zewnątrz,
zakamuflowane szarozieloną farbą (do kamuflażu
stosowano też łaciaty kolor czarno - żółty,
dezorientujący przez złudzenie optyczne),
Fort jest dobrze zachowany i utrzymany, nie jest
dostępny do zwiedzania.
(Oba kosocickie forty tworzą silny punkt obronny
w tej części pierścienia obronnego Twierdzy
Kraków; Traktu Lwowskiego i linii kolejowej
do Przemyśla broniły nie tylko Fort 50 Prokocim
i Fort 50a Lasówka, flankowała je równiez
doskonale grupa Fortów 50 1/2 O i W,
którą z kolei ubezpieczał Fort 51 Rajsko;
aby uderzyć po osi Traktu Lwowskiego na zamykające
dolinę Fort 50 i Fort 50a, należało zabezpieczyć
lewe skrzydło od południa, zdobywając forty
kosocickie; z kolei by uderzyć na nie skutecznie,
należało przynajmniej związać walką lub zniszczyć
Fort 51 Rajsko; o tym, że forty zlokalizowano
we właściwym miejscu, świadczy przebieg działań
wojennych: celem rosyjskiego natarcia w dniu
5 grudnia 1914 roku było bowiem przełamanie
południowo - wschodniego narożnika Twierdzy
Kraków, jaki tworzyły Forty Barycz i Kosocice oraz Fort
Rajsko; na te forty spadła nawała ognia artylerii
rosyjskiej; przejęły one na siebie ciężar
głównego uderzenia wojsk rosyjskich na Kraków;
z potyczki tej wróciły z tarczą)
Dalsze losy w skrócie:
Fort 50 1/2 W Kosocice: ok. 1970
roku zezłomowano wieże pancerne, zakryto blaszanym
okapem galerię strzelecką.
Masz inne informacje? - to proszę o kontakt.
Zespół dzieł obronnych:
Na zapleczu fortów, w Piaskach Wielkich przy
skrzyżowaniu ulic Cechowej, Rżąckiej i Niebieskiej,
zachował się schron amunicyjny z kamiennymi
omurowaniami na skrzydłach.
Ciekawostki:
Fort 50 1/2 W Kosocice: na jego zapleczu,
na północnym stoku wzgórza, znajdują się dwie
omurowane cegłą kawerny, częściowo zasypane ziemią
korytarze; (być może znajdował się
tu magazyn amunicji, gdyż po wojnie, jak wspominają
okoliczni mieszkańcy, dochodziło tu do śmiertelnych
wypadków spowodowanych zabawą pociskami; od
strony ul. Osterwy korytarze zakryte są betonową
płytą).
Krąg Twierdzy Kraków:
Więcej zdjęć
|
|
|
|
|
|
